Zamówień przybywa szybciej niż gotówki. Jak firmy przemysłowe sfinansują nowe inwestycje?

Polski przemysł wraca na ścieżkę wzrostu szybciej, niż zakładały wcześniejsze prognozy. Produkcja sprzedana wzrosła w I półroczu 2026 r. o 3,9 proc. r/r, wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. Rok wcześniej wzrost wynosił 1,3 proc. Szczególnie mocny był czerwiec, kiedy produkcja zwiększyła się o 7,6 proc. r/r, obejmując 26 z 34 działów przemysłu.

Poprawa koniunktury nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwa mają już odbudowane zaplecze finansowe. Po dwóch słabszych latach rosnące zamówienia oznaczają dla firm również konieczność uruchomienia wcześniej odkładanych inwestycji. Automatyzacja, modernizacja parku maszynowego czy poprawa efektywności energetycznej wymagają jednak znacznych nakładów, a część przedsiębiorstw nie chce angażować w nie całej posiadanej gotówki. Problemem nie jest więc dziś wyłącznie to, czy firmy chcą inwestować. Coraz ważniejsze staje się pytanie, jak sfinansować inwestycje bez nadmiernego obciążania własnej płynności.

Inwestycje w przemyśle – najważniejsze dane

• Produkcja sprzedana przemysłu wzrosła w I półroczu 2026 r. o 3,9 proc. r/r, wobec 1,3 proc. rok wcześniej.
• W czerwcu wzrost produkcji wyniósł 7,6 proc. r/r i objął 26 z 34 działów przemysłu.
• Wskaźnik optymizmu inwestycyjnego OPTIN wzrósł w II kwartale 2026 r. do 37 proc., wobec 35,8 proc. kwartał wcześniej.
• Tylko 31,5 proc. przedsiębiorstw przemysłowych planuje rozpoczęcie nowych inwestycji w perspektywie roku.
• Saldo prognoz wzrostu rocznych nakładów inwestycyjnych w przemyśle spadło do 6,8 pkt proc.
• Zaległe zadłużenie firm przetwórstwa przemysłowego przekroczyło na koniec czerwca 2026 r. 8,7 mld zł i było o ponad 28 proc. wyższe niż rok wcześniej.
• Portfel kredytowy MŚP wzrósł w 2025 r. o 11,5 proc. r/r, do 126,6 mld zł.
• Wartość kredytów inwestycyjnych dla MŚP zwiększyła się o 34,4 proc., do 28,9 mld zł.

Czy firmy przemysłowe chcą inwestować?

Nastroje inwestycyjne przedsiębiorstw poprawiają się, ale nie oznacza to jeszcze powszechnego powrotu do nowych projektów. Wskaźnik optymizmu inwestycyjnego OPTIN, mierzony przez NBP w badaniu Szybki Monitoring, wzrósł w II kwartale 2026 r. do 37 proc. z 35,8 proc. kwartał wcześniej. Wynik znalazł się powyżej wieloletniej średniej wynoszącej 35,4 proc. Poprawa nie jest jednak równomierna. Za wzrost kwartalnego wskaźnika odpowiada przede wszystkim sektor publiczny. OPTIN dla przedsiębiorstw publicznych wzrósł do rekordowych 63,5 proc., z 57,1 proc. kwartał wcześniej, między innymi dzięki napływowi środków unijnych. W krajowym sektorze prywatnym prognozy pozostały zbliżone do wieloletnich średnich, a w przedsiębiorstwach z kapitałem zagranicznym nastroje inwestycyjne nadal są osłabione. Przedsiębiorstwa przemysłowe mają przy tym najsłabsze perspektywy inwestycyjne spośród analizowanych obszarów, gorsze nawet niż handel. Odsetek firm planujących rozpoczęcie nowych inwestycji w perspektywie roku spadł z 32,2 proc. do 31,5 proc., a saldo prognoz wzrostu rocznych nakładów obniżyło się z 7,6 do 6,8 pkt proc. Firmy nie rezygnują więc z inwestycji, ale ostrożniej podchodzą do rozpoczynania nowych, wieloletnich projektów.

Co blokuje inwestycje przedsiębiorstw?

Sama dostępność finansowania nie jest dziś największą barierą dla firm planujących inwestycje. Z Ankiety Rocznej NBP wynika, że najczęściej wskazywanym problemem są niepewne perspektywy koniunktury i popytu. Wskazało je 46 proc. respondentów. Dla co czwartej firmy problemem był natomiast brak środków własnych lub słaba kondycja finansowa. Przedsiębiorstwa zwracały również uwagę na niską rentowność planowanych projektów oraz niedobór pracowników. Zbyt drogie lub niedostępne finansowanie zewnętrzne wskazało zaledwie 8 proc. firm. To istotna zmiana perspektywy. Firmy niekoniecznie mają problem ze znalezieniem finansowania. Częściej chodzi o to, że po kilku słabszych latach nie chcą lub nie mogą finansować nowych projektów wyłącznie z własnych środków. W przypadku przemysłu znaczenie ma również poziom kosztów prowadzenia działalności. Wysokie ceny energii ograniczają możliwości odbudowy kapitału przedsiębiorstw i jednocześnie zwiększają presję na inwestycje poprawiające efektywność energetyczną.

Jak sytuacja finansowa przemysłu wpływa na inwestycje?

Dane BIG InfoMonitor i BIK pokazują, że poprawa produkcji nie przełożyła się jeszcze w pełni na kondycję finansową przedsiębiorstw. Zaległe zadłużenie firm przetwórstwa przemysłowego przekroczyło na koniec czerwca 2026 r. 8,7 mld zł. W ciągu roku wzrosło o ponad 28 proc. Oznacza to, że koniunktura poprawia się szybciej niż bilanse części przedsiębiorstw. Firmy mają coraz więcej powodów, by inwestować, ale jednocześnie nadal odbudowują własne zaplecze finansowe.

To szczególnie ważne w przypadku projektów kapitałochłonnych. Zakup nowych maszyn, automatyzacja linii produkcyjnej, modernizacja parku maszynowego czy inwestycje w efektywność energetyczną wymagają dużych jednorazowych nakładów. Dla przedsiębiorstwa oznacza to konieczność wyboru: zaangażować własną gotówkę i ograniczyć rezerwę płynności czy wykorzystać finansowanie zewnętrzne i rozłożyć koszt inwestycji w czasie.

Czy firmy coraz częściej korzystają z finansowania zewnętrznego?

Dane dotyczące rynku finansowego pokazują, że przedsiębiorstwa coraz częściej wykorzystują zewnętrzny kapitał do finansowania działalności i inwestycji. Portfel kredytowy MŚP wzrósł w 2025 r. o 11,5 proc. r/r, do 126,6 mld zł. Jeszcze mocniej, bo o 34,4 proc., zwiększyła się wartość kredytów inwestycyjnych, która sięgnęła 28,9 mld zł. Według prognozy BIK w 2026 r. popyt na finansowanie w tym segmencie może wzrosnąć o kolejne 17 proc. r/r. Również badanie Szybki Monitoring NBP wskazuje na rosnące wykorzystanie kapitału zewnętrznego przez przedsiębiorstwa. W I kwartale 2026 r. przyspieszył wzrost zadłużenia firm z tytułu kredytów i pożyczek, a jakość obsługi zobowiązań pozostała bardzo wysoka. Nieco niższe zainteresowanie nowym finansowaniem zewnętrznym w II kwartale nie wynikało więc z pogorszenia zdolności firm do obsługi długu. Było przede wszystkim efektem ostrożniejszego podejścia przedsiębiorstw do rozpoczynania nowych projektów inwestycyjnych. Finansowanie zewnętrzne coraz częściej staje się więc nie sposobem na ratowanie płynności, ale narzędziem pozwalającym uzupełnić lukę inwestycyjną powstałą po okresie słabszej koniunktury.

Jak firmy przemysłowe finansują inwestycje?

Własne środki nadal pozostają ważnym źródłem finansowania, ale ich wykorzystanie w całości do zakupu maszyn czy realizacji projektów modernizacyjnych może ograniczać płynność przedsiębiorstwa. Alternatywą jest wykorzystanie kapitału zewnętrznego i zachowanie części własnych środków jako rezerwy na bieżącą działalność. W danych własnych NovaLend widać, że przedsiębiorstwa produkcyjne częściej potrzebują wyższych kwot finansowania niż wynikałoby to z ich udziału w bazie klientów. Przetwórstwo przemysłowe odpowiada za 14,1 proc. klientów firmy, ale za 16,3 proc. wartości udzielonego finansowania. Różnica ta jest związana z kapitałochłonnością inwestycji w maszyny, linie technologiczne i automatyzację procesów.

– Firmy produkcyjne, z którymi rozmawiamy, rzadko wskazują dostęp do kapitału jako główny problem. Mówią raczej o tym, że po słabszym okresie chcą zachować własną płynność, jednocześnie nie odkładając inwestycji. Finansowanie zewnętrzne pozwala im realizować projekty rozwojowe bez angażowania całej gotówki w środki trwałe. W obecnych warunkach to coraz częściej element strategii i świadomego zarządzania finansami – mówi Damian Sapielak, COO NovaLend.

Co warto uwzględnić przed rozpoczęciem inwestycji?

Przedsiębiorstwa, które planują inwestycje po okresie słabszej koniunktury, powinny brać pod uwagę nie tylko koszt samego projektu, ale również wpływ inwestycji na bieżącą płynność.

W praktyce warto:

• ocenić, jaką część inwestycji firma może bezpiecznie sfinansować z własnych środków,
• pozostawić rezerwę gotówkową na bieżącą działalność,
• porównać koszt różnych form finansowania zewnętrznego,
• uwzględnić wpływ miesięcznych zobowiązań na płynność przedsiębiorstwa,
• dopasować okres finansowania do czasu, w którym inwestycja zacznie przynosić dodatkowe przychody lub oszczędności,
• traktować finansowanie zewnętrzne jako element długoterminowego planowania inwestycji, a nie wyłącznie rozwiązanie problemu braku gotówki.

Finansowanie inwestycji dla firm – jak może pomóc NovaLend?

Poprawa koniunktury oznacza dla wielu producentów konieczność realizacji inwestycji odkładanych w czasie spowolnienia. Jednocześnie przedsiębiorstwa nie zawsze chcą angażować całość własnego kapitału w środki trwałe. Finansowanie zewnętrzne może pozwolić rozłożyć koszt inwestycji w czasie i zachować część własnych środków na bieżącą działalność. Jest to szczególnie istotne w przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych, gdzie projekty związane z maszynami, automatyzacją czy modernizacją procesów wymagają wysokich nakładów. Stabilne stopy procentowe oraz automatyzacja procesów scoringowych dodatkowo ograniczają niepewność związaną z planowaniem finansowania. Coraz większe znaczenie ma więc nie samo znalezienie kapitału, ale odpowiednie dopasowanie go do skali inwestycji i możliwości finansowych przedsiębiorstwa.

NovaLend oferuje finansowanie online dla mikro i małych przedsiębiorstw. Z perspektywy firm produkcyjnych może ono stanowić uzupełnienie własnych środków przeznaczanych na rozwój i pozwolić realizować projekty inwestycyjne bez angażowania całej gotówki przedsiębiorstwa. Ostatecznie kluczowe jest nie tylko to, czy firma ma dziś wystarczająco dużo środków, by rozpocząć inwestycję. Ważne jest również to, czy po jej uruchomieniu zachowa wystarczającą płynność, by bezpiecznie prowadzić działalność i wykorzystać poprawiającą się koniunkturę.

Szczegóły dotyczące wsparcia dla branży produkcyjnej i przemysłu można znaleźć na stronie finansowanie dla firm. NovaLend przygotował również odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania. Znajdziesz je tutaj..